ಇಂತಿಪ್ಪ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕುರಿತು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಪೂಜ್ಯ ಭಾವನೆ. ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಬದುಕಿನ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವನನ್ನು ದೈವವೆಂದು ಪೂಜಿಸುವ ಅಗಾಧ ಹಿರಿಮೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಮ್ಮದು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಸಪ್ತಮಿ ದಿನದಂದು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧವಿಧವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರಥ ಸಪ್ತಮಿಯು ಪಂಚಮಿ ಅಥವಾ ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯ ಮರುದಿನ ಬರುತ್ತದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಜಯಂತಿ ಅಥವಾ ಮಾಘ ಜಯಂತಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಜನರು ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವ ಸೂರ್ಯನ ಕಡೆಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಪ್ತಮಿಯ ದಿನದಂದು, ಏಳು ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಗಳು ಹೂಡಿರುವ ಚಿನ್ನದ ರಥದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಸೂರ್ಯನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಕೇವಲ ಭೂಮಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ .
ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಮೂಲಕ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ಈ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಜನರು ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಭಗವಂತನಿಗೆ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಧನ್ಯವಾದ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿ ಬಾಲಾಜಿಯಂತಹ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರದ ಒರಿಸ್ಸಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ದಿನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಜನರು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಂಗಳಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ ಈ ದಿನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು "ಆರೋಗ್ಯ ಸಪ್ತಮಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಜನರು ಎಕ್ಕದ ಎಲೆ, ಹಲಸಿನ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಸಿಗದೇ ಇದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯನ್ನು ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಭಕ್ತರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅವರು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ "ಅರ್ಘ್ಯದಾನ" ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ನೀರನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಸಣ್ಣ ಕಲಶವನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿಂತಿರುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಜನರು ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಾಮ್ರದ ಕಲಶವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವಾಗ ಅವರು ಸೂರ್ಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವು ಜನರು ಸೂರ್ಯನ ಹನ್ನೆರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅವರು ನೀರಿನ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಭಕ್ತರು ತುಪ್ಪದ ದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಸೂರ್ಯನ ಮುಂದೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅವರು ಸೂರ್ಯನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಕರ್ಪೂರ ಮತ್ತು ಧೂಪದ ಬತ್ತಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸೂರ್ಯನ ಆಶೀರ್ವಾದವು ಭಕ್ತನಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿನ ಜೊತೆಗೆ ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ.
ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಾಗತಾರ್ಥವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ರಂಗೋಲಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲನ್ನು ಕುದಿಸಿ ಆ ಹಾಲನ್ನು ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಿಸುವ ಅರ್ಪಿಸಲು ಸಿಹಿ ಅನ್ನವನ್ನು(ದಧ್ಯನ್ನ) ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ದಿನ ಸೂರ್ಯ ಮಂತ್ರ ಅಥವಾ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ರಥ ಸಪ್ತಮಿಯನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಜನ್ಮದಿನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಆ ದಿನದಂದು ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ.ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನದಂದು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತನನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ, ಇದು ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಉತ್ತಮ ಜೀವನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ರಥ ಸಪ್ತಮಿಯ ದಿನವು ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸಹ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯ ಋತುವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭವು ಕೊಯ್ಲು ಋತುವಿನ ಆರಂಭವನ್ನು ಸಹ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಸರಿಯಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ಸೂರ್ಯ ದೇವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಒಂದು ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಈ ದಿನ ಕಶ್ಯಪ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು, ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಸೂರ್ಯನ ಜಯಂತಿ ಎಂದು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನು ಪತಂಜಲಿಯ ಯೋಗ ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದಿನ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಆತನು ಮೂಡುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ 108 ಸೂರ್ಯನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಚಳಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಚೈತನ್ಯ ಶಕ್ತಿ,ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಶಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಇದನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಸೂರ್ಯ ಸಪ್ತಮಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆ ವರ್ಷವಿಡಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಪತಂಜಲಿಯ ಆಶಯ. ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ ಎಂಬುದು ಹಲವಾರು ದೈಹಿಕ ಆಸನಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. 108 ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಹಾಕಲೇಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಒಂದು ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಹಾಕಿದರೂ ಆತನ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷ ನಮಗೆ ದೊರೆಯುವುದು. ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿಯೂ ಮುಂಜಾವಿನ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗುವ ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಈ ಬಾರಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 4 ರಂದು ರಥಸಪ್ತಮಿಯ ದಿನವಾಗಿದ್ದು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸೂರ್ಯ ದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸೋಣ, ಆತನ ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿಯ ಅಂಶವನ್ನು ಪಡೆದು ಆರೋಗ್ಯವಂತರಾಗೋಣ.
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ರಥಸಪ್ತಮಿಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು.
ವೀಣಾ ಹೇಮಂತ್ ಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್ ಮುಂಡರಗಿ ಗದಗ್
